ภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดเสริมจมูก (Complications of Silicone Augmented Rhinoplasty )

จากลักษณะทางกายวิภาคทางจมูกของคนเอเชียมีลักษณะสันจมูกเตี้ยและปลายจมูกเตี้ย การผ่าตัดเสริมจมูกจึงเป็นการผ่าตัดที่นิยมกันมากในคนเอเชีย โดยวัสดุที่ใช้ในการผ่าตัดเสริมจมูกอาจใช้จากกระดูกอ่อนหลังหู, กระดูกอ่อนผนังกั้นโพรงจมูก หรือกระดูกอ่อนซี่โครง หรือ ใช้วัสดุสังเคราะห์ เช่น ซิลิโคน, Goretex ซิลิโคนเป็นวัสดุที่เป็นที่นิยมมากในการผ่าตัดเสริมจมูก เพราะ 1. เหลาขึ้นรูปง่าย 2. ใช้เสริมสันจมูกและปลายจมูกได้ดี 3. ไม่ต้องเจ็บตัวในการที่ต้องใช้กระดูกอ่อนจากที่อื่นๆ ภาวะแทรกซ้อนจากการใช้ซิลิโคนจากงานวิจัยในคนไทยและคนเอเชีย พบได้ประมาณ 6.5-7.9% โดยลักษณะที่พบมากที่สุดคือแท่งซิลิโคนเอียง รองลงมาคือแท่งซิลิโคนทะลุ มีก้อนเลือดคั่งในช่องที่ใส่ซิลิโคน และ การอักเสบจากการติดเชื้อ จากงานวิจัยพบว่าสาเหตุที่เกิดภาวะแทรกซ้อนทำให้มีแท่งซิลิโคนทะลุหรือติดเชื้ออักเสบเกิดจาก การพยายามเสริมโด่ง ยาว พุ่ง หรือ สูงมากเกินไป ทั้งความหนาของแท่งซิลิโคน และ ความยาวของแท่งซิลิโคน ดังนั้นการที่จะประสบความสำเร็จจากการเสริมจมูกด้วยซิลิโคนอาจสรุปเป็นข้อสั้นๆได้ดังนี้

1. คนไข้ต้องได้รับการตรวจร่างกายและลักษณะทางกายวิภาคจากแพทย์อย่างละเอียด เพื่อประเมินความหนาบาง ความยืดหยุ่นของผิวหนัง ประเมินความผิดปกติของกระดูกจมูก กระดูกอ่อนจมูก ผนังกั้นโพรงจมูก และ ปีกจมูก

2. คนไข้ควรได้พูดคุยกับแพทย์ อธิบายรูปทรงจมูกที่คนไข้ต้องการมากที่สุด เพื่อให้แพทย์ประเมินความเป็นไปได้ว่าเราสามารถทำตามทรงที่ต้องการได้อย่างปลอดภัยหรือไม่

3. เมื่อมีความต้องการรูปทรงที่ปลายจมูกพุ่งหรือยาวขึ้น แพทย์อาจแนะนำให้ใช้กระดูกอ่อนหลังหู หรือ เนื้อเยื่อเทียมกลุ่ม Dermal substitute เพื่อรองปลายแท่งซิลิโคน เพื่อลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการเสริมซิลิโคน

4. ถ้าลักษณะโครงสร้างของกระดูกจมูกและกระดูกอ่อนจมูกทั้งสองข้างไม่เท่ากัน หรือมีฮัมพ์สูง มีผนังกั้นโพรงจมูกคด แพทย์จะต้องอธิบายว่า แพทย์จะต้องทำการเหลาแท่งซิลิโคนให้ไม่ตรงสมมาตรกันทั้งสองข้าง และ เหลาหลบส่วนที่นูน เสริมส่วนที่เว้า เพื่อผลลัพธ์จมูกที่ตรง ไม่เบี้ยว ดูเนียนเป็นธรรมชาติ และ ดูไม่เป็นแท่ง

โดยสรุป การที่จะเสริมจมูกด้วยซิลิโคนได้ปลอดภัย ลดภาวะแทรกซ้อนจากการเสริมจมูก แพทย์ต้องประเมินจมูกอย่างละเอียด และเหลาแท่งซิลิโคนให้มีขนาดและรูปทรงที่เหมาะกับลักษณะทางกายวิภาคของโครงสร้างจมูก ซึ่งในแต่ละบุลคลก็จะมีความแตกต่างไม่เหมือนกัน

บทความโดย นพ.กฤษฎา โกวิทวิบูล (อาจารย์หวาน) 
บรรยายในงานบรรยายวิชาการเรื่อง "Complications of Augmented Rhinoplasty: ภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดเสริมจมูก" ในการประชุมวิชาการร่วมคณะแพทยศาสตร์ 3 สถาบัน พ.ศ.2560 : (จุฬาฯ - ศิริราช - รามาธิบดี) Joint Conference in Medical Science 2017: Chula- Siriraj - Rama ( JCMS2017 ) ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 15 กันยายน 2017

งานวิจัยที่ใช้อ้างอิง : 
1. Augmentation rhinoplasty with custom-made S-shape silicone implant in Asians: A 15-year experience. Chuangsuwanich A, Lohsiriwat V,    Indian J Plast Surg. 2013 Sep;46(3):533-7.
2. Management of the nasal dorsum in rhinoplasty: a systematic review of the literature regarding technique, outcomes, and complications.Lee MR, Unger JG, Rohrich RJ.,  Plast Reconstr Surg. 2011 Nov;128(5):538e-550e. 
3. Silicone augmentation rhinoplasty in an Oriental population.  Tham C, Lai YL, Weng CJ, Chen YR,  Ann Plast Surg. 2005 Jan;54(1):1-5; discussion 6-7.